บุญผะเหวด : ประสบการณ์ที่บ้านชีทวน

บุญผะเหวด : ประสบการณ์ที่บ้านชีทวน
งานบุญผะเหวด หรือ งานบุญเดือนสี่ เป็นงานหนึ่งในฮีตสิบสองคลองสิบสี่ของอีสานที่มีจัดกันมากมายหลายพื้นที่ แต่ที่จัดใหญ่เป็นการเป็นงานก็อยู่ที่ร้อยเอ็ด! 
อาทิตย์ที่ผ่านมามีโอกาสได้ไปดูหนึ่งในงานบุญผะเหวดอีสานที่บ้านชีทวน อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งวันนี้กลายเป็นบ้านท่องเที่ยวไปแล้วจากการโปรโมทของ ททท. อีสาน 
หมู่บ้านนี้โดยรวมแล้วเป็นบ้านใหญ่ที่เป็นชุมชนเข้มแข็ง คนในหมู่บ้านยังรักษาความเป็นอีสานในท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมวัฒนธรรมด้วยการถือครอง “ฮีต” (จารีต) สิบสองคองสิบสี่ เอาไว้อย่างดีไม่น้อย ทั้งนี้อาจจะมีผู้เฒ่าผู้แก่พาลูกหลานทำสม่ำเสมอทุก ๆ ปี
ฮีตสิบสองคองสิบสี่ เป็นจารีตที่คนอีสานปฏิบัติตาม ๆ กันมาทุกเดือนตั้งแต่โบราณกาล จารีตดังกล่าวเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตที่ผูกติดกับพุทธศาสนาแบบเดียวกับลาวซึ่งอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง เพราะคนสองฝั่งโขงในอดีตคือเลือดเนื้อเชื้อไขและวัฒนธรรมเดียวกัน

ประเพณีบุญผะเหวด หรือประเพณีบุญเดือนสี่ เป็นประเพณีที่ว่าด้วยเรื่องราวในชาดกตอนพระพุทธเจ้าเสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดร บุญผะเหวดก็คือบุญที่เกี่ยวกับเรื่องพระเวสสันดรที่ถูกขับหนีออกจากเมืองไปอยู่ป่าและถูกเชิญกลับเข้ามาครองบ้านครองเมืองตามเดิม


และที่สำคัญคือการเข้าวัดฟังธรรมเทศนาให้ครบทั้ง 13 กัณฑ์ (ซึ่งต้องใช้พระจำนวนมากมาเทศนาให้ฟัง) การฟังธรรมให้ครบ 13 กัณฑ์ (เทศน์มหาชาติ) นั้น..มีความเชื่อกันว่า.ผู้ที่ฟังครบในคราวเดียวกัน เมื่อตายไปจะได้เกิดใหม่แล้วได้พบกับพระพุทธเจ้าในอนาคตที่เรียกว่าพระศรีอาริยเมตไตรนั่นเอง
ที่นี่พระสงฆ์ผู้เทศนาจะไม่ได้ขึ้นธรรมมาสสิงห์เทินบุษบกอย่างที่ผมได้จินตนาการเอาไว้ เข้าใจว่าธรรมมาสสิงห์เทินบุษบกซึ่งกลายเป็นของมีค่าไปแล้วในวันนี้ คงต้องรักษามันเอาไว้โดยที่ไม่มีใครไปแตะต้องมันนั่นเอง
ผมไปไม่ทันที่เขาแห่ข้าวพันก้อนเข้าวัด เห็นแต่ข้าวติดก้านไม้ที่เขาเอามาทำเป็นดอกไม้เอาไว้บูชาและมาลัยข้าวตอกที่ห้อยสวยงามจากหลังคาศาลาลงมาบูชาดูขลังและมีศิลปะ

มาลัยข้าวตอกไม่ได้มีแต่ที่อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธรเท่านั้นนะครับ แต่มีทั่วไปในแถบนี้เลย ผมไม่ได้ฟังเทศนาเหมือนพ่อเฒ่าแม่แก่ที่ตั้งใจมาฟังในศาลา เพราะต้องถ่ายภาพ แต่เห็นบรรดาท่านเหล่านั้นที่ตั้งใจฟังแล้วก็ต้องชื่นชม เพราะตั้งใจกันแน่วแน่เหลือเกิน 
ที่ประทับใจอีกอย่างหนึ่งก็คือได้มีโอกาสได้ไปกินอาหารอีสานฝีมือแม่บ้านที่ผลัดเปลี่ยนเวียนกันมาทำอาหารเลี้ยงแขกจากการเชื้อเชิญของบรรดาผู้ใจบุญในหมู่บ้าน ทั้งในศาลาโรงครัวและข้างนอกศาลาที่ตั้งใจเอามาเลี้ยงคนทั่วไปที่มาร่วมในงาน ความสนใจในแขกที่มาร่วมงานอย่างพวกเราสี่ห้าคนที่เป็นคนแปลกหน้า สะท้อนความมีน้ำใจของคนในชุมชนจริง ๆ ไปไหน ๆ ก็เจอแต่ใบหน้าที่ยิ้มแย้ม ทำให้ผมนึกถึงความเป็นสยามเมืองยิ้มของไทยเราในอดีตขึ้นมาทันที


ตอนบ่ายสามโมงของวันงาน มีการแห่ขบวนไปอัญเชิญพระเวสสันดรที่ในป่า ในที่นี้ชุมชนก็สมมุติเอากลางทุ่งนาของหมู่บ้าน (ซึ่งเป็นที่เลี้ยงควายในเวลานั้น) เป็นป่าที่พระเวสสันดรถูกเนรเทศไปอยู่พร้อมกับกัณหาและชาลีลูกของพระองค์


ทำพิธีทั้งทางพระและพิธีของทางบ้านที่กลางป่า (ความจริงคือกลางทุ่งนั่นแหละ) ผู้ที่แสดงเป็นพระราชบิดาและพระราชมารดาของพระเวสสันดร ตลอดผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งกัณหา ชาลี ชูชก และเสนาอำมาตย์ก็ล้วนแต่แต่งตัวแบบยุคสมัยในอดีตทั้งสิ้น
เคยไปดูบุญผะเหวดแบบนี้ที่อำเภอเมืองหนองบัวลำภูมาในปีก่อน ๆ ก็คล้าย ๆ กัน ต่างที่หนองบัวลำภูไม่ได้แต่งตัวสวยแบบนี้เท่านั้น อัญเชิญเสร็จก็แห่กลับเมือง (ก็หมู่บ้านนั่นแหละ) ด้วยช้างและไพร่พลดังที่เห็นในภาพ แห่เข้ามาในหมู่บ้าน คนในหมู่บ้านก็เอาน้ำมารดให้ช้าง เอากล้วยเอาผลไม้มาให้ช้างกิน  ใครมีน้ำมีขนมนมเนยก็เอามาแจกผู้ที่ร่วมขบวนเป็นที่ครึกครื้น วิถีแห่งน้ำใจของคนชนบททำให้ผมประทับใจจริง ๆ และก็อยากจะบอกคนที่ไม่ได้ไปด้วยว่า..น้ำใจคนอีสานที่อยู่ในชนบทไม่เคยแห้งแล้งเลย
อยากให้ท่านผู้อ่านได้ไปสัมผัสความงามของจิตใจของคนชนบทอีสานจริง ๆ
รุ่งขึ้นอีกวันก็มีพิธีแห่กัณฑ์หลอนหรือแห่พุ่มดอกไม้ที่เป็นแบงค์สีเขียว สีแดงนั่นแหละ ใครมาไม่ทันขบวนแห่ก็เป็น “กันหลง” ไปแห่เข้าวัดก็นำไปถวายวัดมากน้อยตามศรัทธาและรายได้ของผู้คนในแต่ละปี ขบวนแห่ก็แห่กันออกมาจากกลางหมู่บ้านเข้าวัดนำหน้าด้วยช้าง (จากสุรินทร์) นั่นแหละ

ถวายกัณฑ์หลอนเสร็จก็เป็นสิ้นพิธีบุญเดือนสี่หรือบุญผะเหวดแบบบ้าน ๆ ซึ่งไม่ต้องมีพิธีรีตรองแบบทางการแต่งดงามด้วยวิถีแห่งชนบทอีสานจริง ๆ ใครอยากสัมผัสกับความงดงามของจิตใจแบบอีสาน วิถีแบบดั้งเดิมอีสาน ปีหน้าถ้าสนใจเชิญชวนไปบ้านชีทวนนะครับ..อยากจะบอกว่า  ซุปหน่อไม้ของที่นี่เขาอาหย่อยยยยม้ากกกกก มาก
ผู้ชม: 357

แสดงความคิดเห็น

เที่ยว พัก กิน ถิ่นอีสาน

ร้านอาหาร เลยดานัง สาขา 2 เลย

ร้านอาหาร เลยดานัง สาขา 2 เลย

ร้านเลยดานัง เป็นร้านอาหารเวียดนามที่เปิดคู่กับจังหวัดเลยมานานหลายปี สาขาที่ 2 บรรยากาศภายในร้านยังคงตกแต่งแบบเรียบง่าย มีกลิ่นอายเวียดนาม เน้นการบริการแบบเป็นกันเอง บริการอาหารเวียดนามต้นตำรับ มีทั้ง แหนมเนือง, กุ้งพันอ้อย, บั่นหอย, เปาะเปี๊ยะสด, เปาะเปี๊ยะทอด และเพิ่มเมนูพิเศษเอาใจลูกค้าอย่างเมนู ส้มตำ แกงเห็ด เพิ่มความหลากหลายให้กับลูกค้ามากขึ้น เหมาะกับการทานอาหารกับกลุ่มพื่อน คนรู้ใจ หรือมาทานกับครอบครัว

Dai Heng Boutique Hotel สาขา 2

Dai Heng Boutique Hotel สาขา 2

ใดเฮงบูติคโฮเต็ล เปิดให้บริการอยู่ถนนชายโขง ที่ตั้งโรงแรมอยู่ไม่ไกลกันมาก ซึ่งสไตล์การตกแต่งคงคอนเซ็ปต์ของโรงแรมใดเฮงเอาไว้ บรรยากาศทั้งสองที่คล้ายๆ กันตรงที่อยู่ริมแม่น้ำโขง จุดเด่นของสาขาที่ 2 แห่งนี้ก็คือ เพียงเปิดประตูออกจากห้องพักก็สามารถมองเห็นวิวแม่น้ำโขง ทอดยาวไปจนสุดสายตา นับเป็นเสน่ห์ของเชียงคานที่นักท่องเที่ยวต่างหลงรัก

ครัวคุณปืน เชียงคาน

ครัวคุณปืน เชียงคาน

ครัวคุณปืน ตัวบ้านเป็นสีเหลือง แต่ด้านในทาด้วยสีเขียว บรรยากาศภายนอกมีต้นไม้ล้อมรอบ ทั้งไม้ยืนต้นและไม้เลื้อย โซนทานอาหารด้านในเป็นเก้าอี้ไม้ ด้านนอกต่อเติมให้เป็นโซนทานอาหารแบบเอาท์ดอร์ ด้วยโต๊ะหินอ่อนหลังคามุงจาก เมนูอาหารส่วนใหญ่เป็นเมนูจากปลาน้ำโขง อาทิ ปลาช่อนน้ำตก, ปลาลุยสวน และเมนูอื่นๆ อย่าง หมึกสดไข่เค็ม และส้มตำทอด

ดูทั้งหมด